Chi phí tiền lương, thưởng được trừ khi tính thuế TNDN

Cuối năm, khoản bị loại nhiều nhất trong hồ sơ quyết toán thuế thu nhập doanh nghiệp của một công ty nhỏ thường không phải hóa đơn mua hàng, mà là chi phí tiền lương, tiền thưởng. Doanh nghiệp chi thật, chi đúng người, chuyển khoản đầy đủ, nhưng không có văn bản nào ghi rõ khoản đó được hưởng trong điều kiện nào và mức bao nhiêu. Bài này gom lại các điều kiện để lương, thưởng và phúc lợi được tính vào chi phí được trừ khi tính thuế TNDN, theo Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp số 67/2025/QH15 (bản hợp nhất tại Văn bản hợp nhất 113/VBHN-VPQH), Nghị định 320/2025/NĐ-CP (đã được sửa đổi, bổ sung) và Thông tư 20/2026/TT-BTC có hiệu lực từ 12/3/2026.

Tóm tắt nhanh

  • Tiền lương, tiền công, tiền thưởng phải được ghi cụ thể điều kiện được hưởng và mức được hưởng tại một trong bốn loại hồ sơ: hợp đồng lao động, thỏa ước lao động tập thể, quy chế tài chính, quy chế thưởng (điểm b khoản 8 Điều 10 Nghị định 320/2025/NĐ-CP).
  • Lương đã hạch toán vào chi phí nhưng thực tế không chi trả, hoặc không có chứng từ thanh toán theo quy định, thì bị loại (điểm a khoản 8 Điều 10).
  • Lương đến hết thời hạn nộp hồ sơ quyết toán vẫn chưa chi cũng bị loại, trừ trường hợp doanh nghiệp đã trích lập quỹ lương dự phòng với mức không quá 17% quỹ tiền lương thực hiện (điểm c khoản 8 Điều 10).
  • Các khoản chi có tính chất phúc lợi trực tiếp cho người lao động bị chặn ở mức 01 tháng lương bình quân thực tế thực hiện trong năm tính thuế (điểm d khoản 4 Điều 10).
  • Trang phục bằng tiền: tối đa 05 triệu đồng/người/năm. Bảo hiểm hưu trí bổ sung, hưu trí tự nguyện, bảo hiểm nhân thọ: tối đa 05 triệu đồng/tháng/người.

Ba điều kiện chung phải thỏa trước đã

Khoản 1 Điều 9 Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp số 67/2025/QH15 cho doanh nghiệp trừ mọi khoản chi nếu đáp ứng đủ điều kiện, trừ những khoản bị loại tại khoản 2. Nghị định 320/2025/NĐ-CP cụ thể hóa thành ba điều kiện tại khoản 1 Điều 9: khoản chi thực tế phát sinh liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp; có đủ hóa đơn, chứng từ theo quy định; và có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt đối với trường hợp mua hàng hóa, dịch vụ và các khoản thanh toán khác từng lần có giá trị từ 05 triệu đồng trở lên (điểm c).

Chi phí lương thưởng không được miễn ba điều kiện này. Nó phải thỏa cả ba, rồi mới xét tiếp các quy định riêng ở Điều 10. Phần hồ sơ, chứng từ của khoản chi không có hóa đơn đã nói riêng trong bài chi phí không có hóa đơn khoản nào được trừ thuế TNDN.

Lương, thưởng phải ghi rõ điều kiện và mức được hưởng

Đây là điểm làm doanh nghiệp nhỏ mất chi phí nhiều nhất. Theo điểm b khoản 8 Điều 10 Nghị định 320/2025/NĐ-CP, các khoản tiền lương, tiền công, tiền thưởng cho người lao động không được ghi cụ thể điều kiện được hưởng và mức được hưởng tại một trong các hồ sơ dưới đây thì không được trừ:

Loại hồ sơLưu ý khi áp dụng
Hợp đồng lao độngVới người nước ngoài được điều chuyển hoặc di chuyển trong nội bộ Tập đoàn, giữa công ty mẹ và công ty con, Nghị định chấp nhận văn bản của doanh nghiệp nước ngoài cử người sang làm việc tại Việt Nam.
Thỏa ước lao động tập thểDoanh nghiệp nhỏ thường không có, nên phần lớn phải dựa vào hợp đồng lao động hoặc quy chế.
Quy chế tài chính của Công ty, Tổng công ty, Tập đoànNơi thường đặt các khoản phụ cấp, công tác phí, phúc lợi.
Quy chế thưởng do Chủ tịch Hội đồng quản trị, Tổng giám đốc, Giám đốc quy địnhQuy chế này phải được ban hành theo quy chế tài chính của Công ty, Tổng công ty, Tập đoàn.

Chữ cần chú ý là "cụ thể". Một dòng "thưởng theo kết quả kinh doanh, do Giám đốc quyết định" khó được xem là đã ghi rõ điều kiện và mức hưởng. Cách viết an toàn hơn là nêu căn cứ xét thưởng, công thức hoặc khoảng mức, và thời điểm chi.

Lương chưa chi và quỹ lương dự phòng 17%

Điểm a khoản 8 Điều 10 loại khoản chi tiền lương, tiền công và các khoản phải trả khác cho người lao động mà doanh nghiệp đã hạch toán vào chi phí sản xuất kinh doanh trong kỳ nhưng thực tế không chi trả, hoặc không có chứng từ thanh toán theo quy định của pháp luật.

Điểm c cùng khoản đi xa hơn: tiền lương, tiền công và các khoản phụ cấp phải trả cho người lao động nhưng hết thời hạn nộp hồ sơ quyết toán thuế năm thực tế chưa chi thì không được trừ, trừ trường hợp doanh nghiệp có trích lập quỹ lương dự phòng. Mức dự phòng hằng năm do doanh nghiệp quyết định nhưng không quá 17% quỹ tiền lương thực hiện, và việc trích lập phải bảo đảm sau khi trích, doanh nghiệp không bị lỗ; nếu doanh nghiệp bị lỗ thì không được trích đủ 17%. Nếu sau 6 tháng kể từ ngày kết thúc kỳ tính thuế mà doanh nghiệp chưa sử dụng hoặc sử dụng không hết quỹ lương dự phòng thì phải tính giảm chi phí của năm sau.

Ví dụ: quỹ tiền lương thực hiện năm 2026 của một công ty là 3 tỷ đồng. Mức trích quỹ lương dự phòng tối đa là 17% × 3 tỷ = 510 triệu đồng, với điều kiện sau khi trích công ty không lỗ. Nếu công ty trích 510 triệu đồng mà đến hết tháng 6/2027 chỉ chi 300 triệu, thì 210 triệu còn lại phải tính giảm chi phí của năm 2027.

Lương của chủ doanh nghiệp và thù lao người không điều hành

Điểm h khoản 2 Điều 9 Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp số 67/2025/QH15 loại tiền lương, tiền công của chủ doanh nghiệp tư nhân, chủ công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên do cá nhân làm chủ; thù lao trả cho sáng lập viên doanh nghiệp không trực tiếp tham gia điều hành sản xuất, kinh doanh; và tiền lương, tiền công, các khoản hạch toán chi khác để chi trả cho người lao động nhưng thực tế không chi trả hoặc không có hóa đơn, chứng từ. Điểm d khoản 8 Điều 10 Nghị định 320/2025/NĐ-CP chi tiết thành các nhóm sau:

  • Tiền lương, tiền công của chủ doanh nghiệp tư nhân;
  • Tiền lương, tiền công của chủ công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên do một cá nhân làm chủ;
  • Thù lao trả cho các sáng lập viên, thành viên của hội đồng thành viên, hội đồng quản trị mà những người này không trực tiếp tham gia điều hành sản xuất, kinh doanh. Riêng nhóm thành viên hội đồng thành viên, hội đồng quản trị là phần Nghị định quy định cụ thể thêm; điểm h khoản 2 Điều 9 của Luật chỉ nêu sáng lập viên doanh nghiệp.

Điều này hay bị hiểu rộng ra thành "lương giám đốc không được tính chi phí". Văn bản không nói vậy. Điểm loại trừ gắn với tư cách chủ sở hữu ở hai nhóm đầu, và gắn với việc không trực tiếp điều hành ở nhóm thứ ba. Một giám đốc làm thuê, hoặc thành viên hội đồng thành viên của công ty TNHH hai thành viên trở lên đang trực tiếp điều hành, không nằm trong ba nhóm trên — nhưng khoản chi vẫn phải đủ điều kiện chung và đủ hồ sơ ghi rõ điều kiện, mức hưởng như mục trên.

Phúc lợi: trần 01 tháng lương bình quân

Điểm d khoản 4 Điều 10 Nghị định 320/2025/NĐ-CP loại phần chi cho các khoản có tính chất phúc lợi trực tiếp cho người lao động vượt quá 01 tháng lương bình quân thực tế thực hiện trong năm tính thuế.

Cách xác định nằm ngay tại điểm d khoản 4 Điều 10: 01 tháng lương bình quân thực tế thực hiện trong năm tính thuế bằng quỹ tiền lương thực hiện trong năm chia cho 12 tháng; nếu doanh nghiệp hoạt động chưa đủ 12 tháng thì chia cho số tháng thực tế hoạt động trong năm. Quỹ tiền lương thực hiện là tổng số tiền lương thực tế đã chi trả của năm quyết toán đó, tính đến thời hạn cuối cùng nộp hồ sơ quyết toán theo quy định, không bao gồm số tiền trích lập quỹ dự phòng tiền lương của năm trước chi trong năm quyết toán thuế.

Các khoản được Nghị định liệt kê là phúc lợi trực tiếp gồm: chi đám hiếu, hỷ của bản thân và gia đình người lao động; chi nghỉ mát; chi hỗ trợ điều trị khám bệnh, chữa bệnh; chi hỗ trợ bổ sung kiến thức học tập tại cơ sở giáo dục, cơ sở hoạt động giáo dục nghề nghiệp; chi hỗ trợ gia đình người lao động bị ảnh hưởng bởi thiên tai, dịch họa, tai nạn, ốm đau; chi khen thưởng con của người lao động có thành tích tốt trong học tập; chi hỗ trợ chi phí đi lại ngày lễ, tết cho người lao động; chi bảo hiểm tai nạn — không tính bảo hiểm tai nạn bắt buộc theo quy định của pháp luật chuyên ngành; bảo hiểm sức khỏe, bảo hiểm tự nguyện khác cho người lao động; và các khoản chi có tính chất phúc lợi khác. Cả nhóm này không bao gồm các khoản thuộc điểm đ cùng khoản, tức bảo hiểm hưu trí bổ sung, hưu trí tự nguyện và bảo hiểm nhân thọ.

Tiếp ví dụ ở trên: quỹ tiền lương thực hiện 3 tỷ đồng, chia 12 được 250 triệu đồng. Đó là trần phúc lợi của cả năm. Nếu công ty chi nghỉ mát 180 triệu, hiếu hỷ 40 triệu, hỗ trợ ốm đau 50 triệu, tổng 270 triệu, thì 20 triệu vượt trần bị loại khỏi chi phí được trừ. Phần dưới trần vẫn phải có hóa đơn, chứng từ và chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt nếu từng lần từ 05 triệu đồng trở lên.

Ba mức cụ thể dễ nhớ sai

Khoản chiMức trầnCăn cứ
Trang phục bằng tiền cho người lao động05 triệu đồng/người/năm; phần vượt không được trừĐiểm đ khoản 8 Điều 10 NĐ 320/2025/NĐ-CP
Trang phục bằng hiện vậtKhông có mức trần tiền, nhưng phải có hóa đơn, chứng từĐiểm đ khoản 8 Điều 10
Bảo hiểm hưu trí bổ sung, quỹ có tính chất an sinh xã hội, bảo hiểm hưu trí tự nguyện, bảo hiểm nhân thọ05 triệu đồng/tháng/người; phần vượt không được trừĐiểm đ khoản 4 Điều 10

Với nhóm bảo hiểm hưu trí, bảo hiểm nhân thọ, điểm đ khoản 4 Điều 10 Nghị định 320/2025/NĐ-CP còn kèm hai điều kiện: khoản đóng phải được ghi rõ điều kiện hưởng và mức hưởng tại một trong các hồ sơ gồm hợp đồng lao động, thỏa ước lao động tập thể, quy chế tài chính hoặc quy chế thưởng; và doanh nghiệp không được tính vào chi phí được trừ nếu chưa thực hiện đầy đủ nghĩa vụ về bảo hiểm bắt buộc, kể cả trường hợp còn nợ tiền bảo hiểm bắt buộc.

Một điều kiện nữa hay bị bỏ qua nằm ở điểm e khoản 8 Điều 10: khoản chi thưởng sáng kiến, cải tiến mà doanh nghiệp không có quy chế quy định cụ thể về việc chi thưởng sáng kiến, cải tiến và không có hội đồng nghiệm thu sáng kiến, cải tiến thì không được trừ. Trên thực tế, nên chuẩn bị đủ cả hai: quy chế chi thưởng và biên bản của hội đồng nghiệm thu cho từng sáng kiến.

Trả lương bằng tiền mặt từ 05 triệu đồng

Điểm c khoản 1 Điều 9 Nghị định 320/2025/NĐ-CP không chỉ nói về mua hàng hóa, dịch vụ. Nguyên văn điều kiện là chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt đối với trường hợp mua hàng hóa, dịch vụ và các khoản thanh toán khác từng lần có giá trị từ 05 triệu đồng trở lên. Chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt được xác định theo quy định của pháp luật về thuế giá trị gia tăng. Cùng hướng đó, điểm a khoản 8 Điều 10 loại khoản chi lương không có chứng từ thanh toán theo quy định của pháp luật.

Theo câu chữ, một lần chi trả lương từ 05 triệu đồng trở lên là "khoản thanh toán khác" và thuộc phạm vi điều kiện này. Khi được một doanh nghiệp hỏi đúng tình huống này, Thuế thành phố Hà Nội tại Công văn 3602/HAN-QLDN4 ngày 03/02/2026 đã dẫn lại chính điểm c khoản 1 Điều 9 và điểm a khoản 8 Điều 10 rồi đề nghị doanh nghiệp thực hiện theo Điều 9 Nghị định 320/2025/NĐ-CP, chứ không đưa ra ngoại lệ nào cho tiền lương. Nếu doanh nghiệp còn vướng một trường hợp riêng, cách chắc chắn là hỏi cơ quan thuế quản lý trực tiếp bằng văn bản. Còn cách phòng ngừa thì rất đơn giản: trả lương qua tài khoản.

Mốc áp dụng cũng khác với phần còn lại của Nghị định. Nghị định 320/2025/NĐ-CP có hiệu lực kể từ ngày ký ban hành là 15/12/2025 và áp dụng từ kỳ tính thuế thu nhập doanh nghiệp năm 2025, nhưng Điều 24 ấn định riêng: quy định về chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt tại điểm c khoản 1 Điều 9 áp dụng từ ngày Nghị định có hiệu lực thi hành, tức từ 15/12/2025, không hồi tố cho cả kỳ tính thuế 2025. Điều 10 Thông tư 20/2026/TT-BTC nhắc lại đúng mốc đó.

Câu hỏi thường gặp

Thưởng Tết có được tính vào chi phí được trừ không?

Được, nếu thỏa các điều kiện trên: điều kiện và mức hưởng được ghi cụ thể trong hợp đồng lao động, thỏa ước lao động tập thể, quy chế tài chính hoặc quy chế thưởng; và có chứng từ chi trả. Khoản thưởng đã hạch toán vào chi phí nhưng thực tế không chi trả thì bị loại theo điểm a khoản 8 Điều 10. Cơ chế quỹ lương dự phòng ở điểm c cùng khoản chỉ nói tới tiền lương, tiền công và các khoản phụ cấp, không nhắc tiền thưởng, nên đừng trông vào quỹ này để giữ khoản thưởng chưa chi.

Công ty siêu nhỏ chỉ có vài lao động, có cần ban hành quy chế thưởng riêng?

Nghị định cho phép ghi điều kiện và mức hưởng ngay trong hợp đồng lao động. Nếu hợp đồng lao động đã nêu rõ các khoản thưởng, phụ cấp, điều kiện và mức hưởng, thì không bắt buộc phải có thêm một quy chế riêng. Khi các khoản thưởng phụ thuộc kết quả kinh doanh hoặc đánh giá hằng năm, một quy chế thưởng vẫn tiện hơn là sửa từng hợp đồng.

Chi nghỉ mát cho nhân viên có cần hóa đơn không?

Có. Trần 01 tháng lương bình quân là giới hạn riêng của nhóm phúc lợi, không thay thế ba điều kiện chung tại khoản 1 Điều 9. Khoản chi nghỉ mát vẫn cần hóa đơn, chứng từ và chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt nếu từng lần từ 05 triệu đồng trở lên, sau đó mới tính xem có vượt trần hay không.

Giám đốc là người đại diện theo pháp luật, đồng thời là chủ sở hữu công ty TNHH một thành viên, thì tính lương thế nào?

Phần tiền lương, tiền công của chủ công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên do một cá nhân làm chủ không được trừ khi tính thuế TNDN, theo điểm d khoản 8 Điều 10. Việc người đó có giữ chức giám đốc hay không, và có tham gia bảo hiểm xã hội hay không, là các quy định khác và không làm khoản lương này thành chi phí được trừ.

Nhìn chung, phần lớn chi phí lương thưởng bị loại ở kỳ quyết toán không phải vì doanh nghiệp chi sai, mà vì hồ sơ nội bộ chưa theo kịp những gì đã chi. Rà lại hợp đồng lao động, quy chế thưởng và quy chế tài chính trước khi khóa sổ sẽ đỡ hơn nhiều so với giải trình sau khi có biên bản kiểm tra. Nếu cần soát lại toàn bộ khoản mục chi phí trước khi lập tờ khai, tham khảo dịch vụ quyết toán thuế của chúng tôi.

Bài viết cập nhật đến ngày 23/10/2026 và mang tính tham khảo chung. Quy định có thể thay đổi và mỗi doanh nghiệp có tình huống riêng — vui lòng đối chiếu văn bản gốc hoặc liên hệ MP Consultingđể được tư vấn cho trường hợp cụ thể. Chịu trách nhiệm nội dung: Nguyễn Quang Nguyên Đán, Giám đốc (CEO).

Liên hệ

Kết nối với MP Consulting

Hãy để lại thông tin, đội ngũ tư vấn của chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ làm việc.

Văn phòng giao dịch TP. Hồ Chí Minh (theo lịch hẹn)95-97 đường N2, Khu đô thị Global City, Phường Bình Trưng, TP. Hồ Chí Minh
Hotline / Zalo0899 777 272
Giờ làm việc
Thứ 2 – Thứ 6: 8:00 – 17:00
Thứ 7: 8:00 – 12:00

Yêu cầu tư vấn

Điền thông tin bên dưới để nhận tư vấn miễn phí.

Zalo