Giảm 30% thuế TNCN, TNDN năm 2026 và 2027: ai được giảm

Từ cuối tháng 10/2026, doanh nghiệp nhỏ và hộ kinh doanh đã có cơ sở rõ ràng để tính phần thuế được giảm. Nghị định 398/2026/NĐ-CP ngày 29/10/2026 quy định chi tiết Nghị quyết 43/2026/QH16: cá nhân cư trú được giảm 30% số thuế TNCN phải nộp đối với thu nhập từ kinh doanh, còn doanh nghiệp, tổ chức được thành lập theo pháp luật Việt Nam được giảm 30% số thuế TNDN phải nộp, với điều kiện doanh thu năm không quá 10 tỷ đồng, cho cả năm 2026 và năm 2027. Điều quan trọng là phần giảm không tự xuất hiện trên tờ khai: hộ, cá nhân kinh doanh phải kê khai theo mẫu, còn doanh nghiệp tự xác định khi tạm nộp.

Tóm tắt nhanh

  • Giảm 30% số thuế phải nộp, không phải giảm 30% doanh thu hay giảm 30% thuế suất.
  • Áp dụng cho kỳ tính thuế năm 2026 và năm 2027, với cá nhân kinh doanh (thuế TNCN) và doanh nghiệp, tổ chức (thuế TNDN).
  • Điều kiện: doanh thu hằng năm của năm 2026, năm 2027 không quá 10 tỷ đồng.
  • Cá nhân kinh doanh kê khai theo Mẫu số 01 nộp cùng hồ sơ khai thuế từng kỳ; doanh nghiệp tự xác định số được giảm ngay khi tạm nộp thuế TNDN hằng quý.
  • Nếu hết năm doanh thu thực tế vượt 10 tỷ đồng thì mất quyền giảm và phải nộp lại phần đã giảm.

Hai văn bản cần nắm

Chính sách này nằm ở hai văn bản, đọc cùng nhau mới đủ:

  • Nghị quyết 43/2026/QH16 của Quốc hội khóa XVI, thông qua ngày 24/8/2026 tại Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất. Điều 1 nêu mức giảm 30% cho cả thuế TNCN từ kinh doanh và thuế TNDN. Theo Điều 2, Nghị quyết có hiệu lực từ ngày 24/8/2026, áp dụng cho kỳ tính thuế năm 2026 và năm 2027, và giao Chính phủ quy định chi tiết.
  • Nghị định 398/2026/NĐ-CP ngày 29/10/2026 là văn bản quy định chi tiết đó. Nghị định có hiệu lực từ ngày 29/10/2026 và cũng áp dụng cho kỳ tính thuế năm 2026, năm 2027. Điều 2 nói về thuế TNCN, Điều 3 nói về thuế TNDN.

Hai văn bản này chỉ quy định về thuế thu nhập cá nhân và thuế thu nhập doanh nghiệp. Thuế giá trị gia tăng không thuộc phạm vi của chúng, nên hai văn bản này không làm thay đổi nghĩa vụ thuế GTGT của bạn.

Cá nhân kinh doanh: ai được giảm thuế TNCN

Theo khoản 1 Điều 2 Nghị định 398/2026/NĐ-CP, việc giảm thuế áp dụng với cá nhân cư trú có hoạt động sản xuất, kinh doanh. Văn bản nói rõ diện này bao gồm cả cá nhân đăng ký thành lập hộ kinh doanh, hoặc người được các thành viên hộ gia đình ủy quyền làm người đại diện hộ kinh doanh. Chủ thể được giảm thuế là cá nhân đó, không phải hộ kinh doanh với tư cách một tổ chức.

Khoản 2 Điều 2 nói rõ cách tính: mức giảm được tính trên số thuế TNCN phải nộp phát sinh từ toàn bộ thu nhập sản xuất, kinh doanh, và không phân biệt phương pháp tính thuế. Nói cách khác, bạn tính thuế như bình thường theo cách đang áp dụng, ra số phải nộp bao nhiêu thì bớt đi 30% của số đó.

Lưu ý phạm vi: phần được giảm là thuế TNCN phát sinh từ hoạt động sản xuất, kinh doanh. Thuế TNCN từ tiền lương, tiền công là loại thu nhập khác và không nằm trong nội dung hai văn bản trên.

Doanh nghiệp: ai được giảm thuế TNDN

Khoản 1 Điều 3 Nghị định 398/2026/NĐ-CP cho giảm 30% số thuế TNDN phải nộp của kỳ tính thuế năm 2026 và năm 2027, nếu doanh thu hằng năm của hai năm này không quá 10 tỷ đồng. Khoản này liệt kê bốn nhóm tại các điểm a, b, c, d: doanh nghiệp được thành lập theo pháp luật Việt Nam; hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã được thành lập theo Luật Hợp tác xã; đơn vị sự nghiệp; và tổ chức khác được thành lập theo pháp luật Việt Nam có hoạt động sản xuất, kinh doanh có thu nhập.

Có một trường hợp bị loại trừ. Khoản 1 Điều 3 Nghị định 398/2026/NĐ-CP nêu rõ việc giảm thuế không áp dụng với doanh nghiệp được thành lập theo quy định của Luật Doanh nghiệp hình thành từ việc chia, tách doanh nghiệp sau ngày Nghị quyết 43/2026/QH16 có hiệu lực, nếu tổng doanh thu năm 2026 hoặc năm 2027 của các doanh nghiệp sau chia, tách vượt 10 tỷ đồng. Điều kiện loại trừ này đã có trong Điều 1 Nghị quyết 43/2026/QH16. Còn cách tính thì nằm ở cấp nghị định: theo điểm c khoản 3 Điều 3 Nghị định 398/2026/NĐ-CP, doanh thu ở đây được cộng gộp của tất cả doanh nghiệp hình thành từ việc chia, tách. Nếu bạn đang cân nhắc tách công ty để mỗi bên lọt dưới 10 tỷ đồng, hãy đọc kỹ điểm này trước.

Khoản 2 Điều 3 nói về cách tính. Số thuế được giảm tính trên toàn bộ thu nhập của doanh nghiệp có kỳ tính thuế theo năm, không phân biệt phương pháp tính thuế thu nhập doanh nghiệp. Khoản này cũng xử lý trường hợp doanh nghiệp đang được ưu đãi thuế theo quy định khác: mức giảm 30% tính trên số thuế phải nộp sau khi đã trừ phần ưu đãi đang được hưởng, chứ không cộng dồn hai chính sách theo cách khác.

Doanh thu 10 tỷ đồng được tính thế nào

Đây là chỗ dễ nhầm nhất, và hai sắc thuế tính theo hai cách khác nhau.

Với cá nhân kinh doanh: khoản 3 Điều 2 Nghị định 398/2026/NĐ-CP dẫn chiếu sang Điều 4, Điều 5 Nghị định 68/2026/NĐ-CP (đã được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 141/2026/NĐ-CP). Tức là bạn không tính doanh thu theo cảm nhận, mà theo đúng cách xác định doanh thu đã quy định cho hộ, cá nhân kinh doanh ở hai điều đó.

Với doanh nghiệp: khoản 3 Điều 3 Nghị định 398/2026/NĐ-CP liệt kê doanh thu hằng năm gồm doanh thu từ hoạt động bán hàng, cung cấp dịch vụ (không bao gồm các khoản giảm trừ doanh thu), doanh thu hoạt động tài chính và thu nhập khác. Ba lưu ý đi kèm:

  • Doanh thu bán hàng, cung cấp dịch vụ lấy số đã trừ các khoản giảm trừ doanh thu. Theo chế độ kế toán, các khoản giảm trừ doanh thu gồm chiết khấu thương mại, giảm giá hàng bán, hàng bán bị trả lại; cách gọi tên này là diễn giải kế toán, bản thân Nghị định không liệt kê ra. Nhưng đừng dừng ở đó, vì còn hai khoản phải cộng thêm bên dưới.
  • Lãi tiền gửi, lãi chênh lệch tỷ giá và các khoản thu nhập khác cũng được tính vào, không chỉ riêng doanh thu bán hàng.
  • Doanh thu của đơn vị phụ thuộc, địa điểm kinh doanh được tính theo số thể hiện trên báo cáo tài chính tổng hợp năm. Công ty có chi nhánh, kho, điểm bán ở tỉnh khác phải cộng hết, không tách riêng từng nơi.

Điểm a khoản 3 Điều 3 còn có một quy định riêng cho hai nhóm: kỳ tính thuế năm đầu tiên của doanh nghiệp mới thành lập, và kỳ tính thuế năm cuối cùng của doanh nghiệp chuyển đổi loại hình, chuyển đổi hình thức sở hữu, hợp nhất, sáp nhập, chia, tách, giải thể, phá sản. Nếu kỳ đó ngắn hơn 03 tháng và được cộng vào kỳ tính thuế năm 2026 hoặc năm 2027, thì việc xác định doanh thu và số thuế được giảm áp dụng đối với 12 tháng của kỳ tính thuế năm 2026, năm 2027.

Kê khai thế nào để được giảm

Phần giảm không tự áp vào tờ khai, mà do người nộp thuế chủ động xác định. Cách làm khác nhau giữa cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp.

Trường hợpViệc phải làmCăn cứ
Cá nhân, hộ kinh doanh dự kiến doanh thu năm không quá 10 tỷ đồngKê khai giảm thuế theo Mẫu số 01 tại Phụ lục Nghị định, nộp cùng hồ sơ khai thuế theo quý, 6 tháng đầu năm, 6 tháng cuối năm và cả nămĐiểm a khoản 4 Điều 2
Tổ chức, cá nhân khấu trừ, khai thay, nộp thay thuế cho cá nhân kinh doanhGiảm 30% số thuế phải khấu trừ, khai thay, nộp thay theo tháng, quý hoặc theo lần phát sinh; kê khai theo Mẫu số 02 nộp cùng tờ khai thuế TNCN của mìnhĐiểm b khoản 4 Điều 2
Cá nhân đã khai thuế nhưng chưa kê khai phần được giảmĐược khai điều chỉnh, bổ sung hồ sơ đã nộp, hoặc xác định số thuế được giảm khi quyết toán thuế nămĐiểm d khoản 4 Điều 2
Doanh nghiệp dự kiến doanh thu năm không quá 10 tỷ đồngTự xác định số thuế được giảm ngay khi tạm nộp thuế TNDN hằng quýĐiểm a khoản 4 Điều 3

Với cá nhân kinh doanh nộp thuế theo thuế suất trên doanh thu, điểm d khoản 4 Điều 2 quy định nếu nộp thừa thì cuối năm được bù trừ, hoàn trả hoặc hoàn trả kiêm bù trừ thu ngân sách theo pháp luật quản lý thuế. Tức là không xử lý ngay trong năm, mà chờ chốt số cả năm.

Khoản 4 Điều 2 còn có hai điểm đáng chú ý khi số thuế thay đổi về sau. Theo điểm đ, nếu cá nhân khai bổ sung hồ sơ thuế TNCN của năm 2026 hoặc năm 2027, hoặc khai theo kết luận thanh tra, kiểm tra, kiểm toán làm tăng số thuế phải nộp, thì phần tăng thêm vẫn được giảm 30% nếu cá nhân còn đủ điều kiện. Theo điểm e, nếu việc khai bổ sung hoặc kết luận thanh tra, kiểm tra, kiểm toán làm giảm số thuế phải nộp thì phải điều chỉnh lại số thuế được giảm tương ứng, và số nộp thừa (nếu có) xử lý theo pháp luật quản lý thuế.

Nếu cuối năm doanh thu vượt 10 tỷ đồng

Trong năm bạn kê khai giảm thuế dựa trên doanh thu dự kiến. Số liệu thật chỉ chốt được khi hết năm. Nghị định dự liệu luôn tình huống vượt ngưỡng, và cách xử lý của hai sắc thuế không giống nhau.

Cá nhân kinh doanh — điểm c khoản 4 Điều 2 phân biệt hai việc. Điều kiện mất quyền giảm là tổng doanh thu thực tế trong năm vượt quá 10 tỷ đồng; khi đó cá nhân phải nộp bổ sung số thuế đã được giảm và kê khai điều chỉnh theo Mẫu số 03 tại Phụ lục Nghị định. Còn mốc doanh thu lũy kế tính từ đầu năm trên 10 tỷ đồng dùng để xác định nộp Mẫu số 03 kèm hồ sơ khai thuế của kỳ nào. Phần nộp bổ sung này không tính tiền chậm nộp đến thời hạn nộp hồ sơ khai thuế của kỳ đó.

Doanh nghiệp — điểm b khoản 4 Điều 3: doanh nghiệp phải nộp đủ số tiền thuế thiếu so với số phải nộp, và việc xử lý tiền chậm nộp thực hiện theo khoản 3 Điều 24 Nghị định 252/2026/NĐ-CP.

Doanh nghiệp cũng có hai quy định song song với cá nhân khi số thuế thay đổi về sau. Theo điểm c khoản 4 Điều 3, nếu khai bổ sung hoặc kết luận thanh tra, kiểm tra, kiểm toán làm tăng số thuế TNDN phải nộp thì phần tăng thêm vẫn được giảm 30%, nếu doanh nghiệp còn đủ điều kiện. Theo điểm d khoản 4 Điều 3, nếu làm giảm số thuế phải nộp thì mức giảm được điều chỉnh tương ứng, và số nộp thừa (nếu có) xử lý theo pháp luật quản lý thuế.

Khác biệt này đáng để ý. Doanh nghiệp đang ở vùng doanh thu sát ngưỡng, ví dụ 9–10 tỷ đồng, nên tính kỹ trước khi giảm ở từng quý tạm nộp, thay vì giảm hết rồi cuối năm xử lý sau.

Hai ví dụ cho dễ hình dung

Hộ kinh doanh. Một hộ bán vật liệu xây dựng ở Phú Mỹ, doanh thu năm 2026 ước khoảng 4 tỷ đồng. Giả định hộ tính thuế TNCN theo cách đang áp dụng và ra số phải nộp của quý là 6 triệu đồng. Vì doanh thu dự kiến dưới 10 tỷ đồng, hộ kê khai Mẫu số 01 kèm hồ sơ khai thuế quý. Số được giảm là 30% của 6 triệu, tức 1,8 triệu đồng; số còn phải nộp là 4,2 triệu đồng.

Công ty TNHH. Một công ty dịch vụ ở TP.HCM có doanh thu năm 2026 khoảng 7 tỷ đồng, cộng cả lãi tiền gửi và thu nhập khác vẫn dưới 10 tỷ đồng. Giả định sau khi tính theo thuế suất áp dụng cho mình, công ty xác định số thuế TNDN phải nộp của năm 2026 là 100 triệu đồng. Số được giảm là 30 triệu đồng, số còn phải nộp là 70 triệu đồng. Công ty được tự xác định phần giảm này ngay khi tạm nộp hằng quý, không phải chờ tới quyết toán.

Lưu ý: hai ví dụ trên chỉ minh họa cách lấy 30% của số thuế phải nộp. Số thuế phải nộp của từng đơn vị phụ thuộc thuế suất, chi phí được trừ và các ưu đãi riêng, nên con số thật sẽ khác.

Câu hỏi thường gặp

Tôi đã nộp tờ khai các kỳ đầu năm 2026 mà chưa kê khai giảm, có mất quyền không?

Không. Với cá nhân kinh doanh, điểm d khoản 4 Điều 2 Nghị định 398/2026/NĐ-CP cho phép khai điều chỉnh, bổ sung hồ sơ khai thuế đã nộp, hoặc xác định số thuế được giảm khi quyết toán thuế năm. Bạn nên rà lại các kỳ đã khai trong năm 2026 thay vì bỏ qua.

Giảm 30% thuế thì có được giảm thuế GTGT theo không?

Không. Nghị quyết 43/2026/QH16 và Nghị định 398/2026/NĐ-CP chỉ quy định giảm thuế TNCN và thuế TNDN. Hai văn bản này không làm thay đổi nghĩa vụ kê khai, nộp thuế GTGT. Các chính sách giảm thuế GTGT là chính sách riêng, nằm ở văn bản khác, nên đừng gộp hai việc vào nhau khi tính số phải nộp.

Công ty đang được ưu đãi thuế TNDN thì tính thế nào?

Theo khoản 2 Điều 3 Nghị định 398/2026/NĐ-CP, mức giảm 30% được tính trên số thuế phải nộp sau khi đã trừ phần ưu đãi thuế đang được hưởng. Thứ tự là áp ưu đãi trước, rồi mới lấy 30% của số còn lại.

Doanh thu tính ngưỡng 10 tỷ đồng là doanh thu của năm trước hay năm đang xét?

Là doanh thu của chính năm được giảm. Nghị quyết 43/2026/QH16 và Nghị định 398/2026/NĐ-CP đều gắn điều kiện với doanh thu hằng năm của năm 2026 và năm 2027. Vì vậy trong năm bạn kê khai theo doanh thu dự kiến, hết năm mới đối chiếu với số thực tế.

Chi nhánh ở tỉnh khác có được tính doanh thu riêng để lọt dưới 10 tỷ đồng?

Không tách riêng. Điểm b khoản 3 Điều 3 Nghị định 398/2026/NĐ-CP xác định doanh thu của đơn vị phụ thuộc, địa điểm kinh doanh theo số thể hiện trên báo cáo tài chính tổng hợp năm, nên phải cộng vào doanh thu chung của doanh nghiệp.

Việc cần làm ngay là chốt lại con số doanh thu dự kiến cả năm theo đúng cách xác định trong Nghị định, rồi rà các kỳ khai thuế đã nộp trong năm 2026 xem đã kê khai phần được giảm chưa. Nếu bạn muốn có người làm cùng phần này, xem dịch vụ kê khai và báo cáo thuế của chúng tôi, hoặc xem trước mức phí ở trang bảng giá. Với trường hợp doanh thu sát ngưỡng 10 tỷ đồng, nên hỏi ý kiến chuyên môn trước khi quyết định giảm ở từng kỳ tạm nộp.

Bài viết cập nhật đến ngày 13/11/2026 và mang tính tham khảo chung. Quy định có thể thay đổi và mỗi doanh nghiệp có tình huống riêng — vui lòng đối chiếu văn bản gốc hoặc liên hệ MP Consultingđể được tư vấn cho trường hợp cụ thể. Chịu trách nhiệm nội dung: Nguyễn Quang Nguyên Đán, Giám đốc (CEO).

Liên hệ

Kết nối với MP Consulting

Hãy để lại thông tin, đội ngũ tư vấn của chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ làm việc.

Văn phòng giao dịch TP. Hồ Chí Minh (theo lịch hẹn)95-97 đường N2, Khu đô thị Global City, Phường Bình Trưng, TP. Hồ Chí Minh
Hotline / Zalo0899 777 272
Giờ làm việc
Thứ 2 – Thứ 6: 8:00 – 17:00
Thứ 7: 8:00 – 12:00

Yêu cầu tư vấn

Điền thông tin bên dưới để nhận tư vấn miễn phí.

Zalo